Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, cơ hội tiếp xúc với nhiều luồng văn hóa rất đa dạng, việc gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trở nên ngày càng quan trọng. Dân ca, với những giá trị độc đáo là một phần trong di sản văn hoá Việt. Để bảo tồn và trao truyền kho báu này cho thế hệ trẻ, các chương trình tập huấn, bồi dưỡng hát dân ca cho các trường phổ thông đang ngày càng được các cấp, ban, nghành của tỉnh Bắc Ninh chú trọng và triển khai rộng rãi. Thực hiện Đề án số 4805/ĐA-UBND ngày 30/10/2020 của UBND tỉnh về việc “Bảo tồn và phát huy di sản văn hóa các dân tộc tỉnh Bắc Giang (cũ) giai đoạn 2021- 2030”; Quyết định số 406/QĐ-UBND ngày 19/09/2022 Phê duyệt Đề án “Phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2021-2025 định hướng đến năm 2030, căn cứ Kế hoạch số 12/KH-TrVHTTDL ngày 17/9/2025 của Trường Trung cấp Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bắc Ninh về việc thực hiện nhiệm vụ năm học 2025 – 2026, Trường Trung cấp Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bắc Ninh đã mở 04 lớp bồi dưỡng hát Dân ca Quan họ tại các điểm trường:
– Trường THPT Lục Nam, thôn Nhiêu Thị, xã Lục Nam, tỉnh Bắc Ninh
– Trường THCS Đa Mai, phường Đa Mai, tỉnh Bắc Ninh.
– Trường THCS Tân Mỹ, phường Đa Mai, tỉnh Bắc Ninh.
– Trường THCS Dĩnh Kế, phường Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh.
Chương trình tập huấn, bồi dưỡng có thời lượng 100 giờ/1 lớp với nội dung trọng tâm là:
Truyền dạy cho học sinh những kiến thức cơ bản về di sản Dân ca Quan họ như: Nguồn gốc Văn hoá Quan họ, nghề chơi Quan họ, tục kết bạn, văn hoá hành vi Quan họ, hệ thống lời ca, lễ hội và tín ngưỡng Quan họ…; các hình thức hát truyền thống, các bài hát thuộc 3 giọng: “Giọng lề lối”, “Giọng vặt”, “Giọng giã”, kỹ thuật hát, diễn xướng, giao lưu đối đáp, hóa trang, phục trang, têm trầu cánh phượng và thực hành biểu diễn sân khấu.
Trong thời gian truyền dạy, Ban Tổ chức đã kết hợp phương pháp dạy học truyền thống và hiện đại, lồng ghép các phương pháp dạy học tiên tiến, kết hợp giữa phương pháp truyền khẩu đặc trưng của dân ca với các phương tiện nghe nhìn hiện đại. Việc sử dụng hình ảnh, video minh họa, giúp bài học trở nên sinh động và dễ tiếp thu hơn. Chú trọng thực hành diễn xướng, khuyến khích hoạt động thực hành diễn xướng. Thay vì “dạy chay”, giáo viên hướng dẫn cách tổ chức các câu lạc bộ dân ca, các hoạt động ngoại khóa cho phép học sinh trực tiếp tham gia hát, đối đáp, và biểu diễn.
Sau gần hai tháng triển khai nghiêm túc và hiệu quả, lớp tập huấn đã hoàn thành toàn bộ nội dung chương trình theo đúng kế hoạch đề ra. Lớp tập huấn, truyền dạy không chỉ giúp các học viên thêm yêu và nâng cao nhận thức, trách nhiệm của bản thân trong công tác bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa truyền thống mà còn khơi dậy ý thức tự hào và đam mê của thế hệ trẻ đối với văn hóa truyền thống của dân tộc. Từ đó thúc đẩy hoạt động văn hóa, văn nghệ ở cơ sở ngày càng phát triển, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa của người dân, đồng thời phục vụ khách đến tham quan, du lịch tìm hiểu bản sắc truyền thống của Bắc Ninh.
Quách Thị Nga – Trưởng khoa Nghệ thuật
Một vài hình ảnh tại các lớp Bồi dưỡng
