Ngày 01 tháng 7 năm 2025, sự kiện hai tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang chính thức sáp nhập đã mở ra một bước ngoặt lịch sử trong tiến trình phát triển kinh tế – xã hội của vùng Kinh Bắc. Đây không chỉ là một quyết định hành chính quan trọng mà còn là cơ hội lớn để khai thác, phát huy thế mạnh về văn hoá và du lịch, tạo động lực thúc đẩy sự phát triển bền vững trong tương lai. Trong bối cảnh đó, Trường Trung cấp Văn hoá, Thể thao và Du lịch Bắc Ninh mang trên mình trọng trách mới: tiếp tục giữ vững vai trò trung tâm đào tạo nhân lực văn hoá, nghệ thuật và du lịch, đồng thời nâng tầm chất lượng đào tạo để đáp ứng yêu cầu mới của ngành du lịch. Bắc Ninh từ lâu được biết đến là “cái nôi văn hoá Quan họ”, nơi dân ca Quan họ được UNESCO công nhận là di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại. Ngoài ra, Bắc Ninh còn nổi bật với hàng trăm lễ hội truyền thống như hội Lim, hội Đền Đô, hội Chùa Dâu; hệ thống chùa cổ kính như Chùa Bút Tháp, Chùa Phật Tích; cùng các làng nghề nổi tiếng như tranh dân gian Đông Hồ, gỗ mỹ nghệ Đồng Kỵ, gốm Phù Lãng. Đây là kho tàng di sản vô giá, vừa là tài nguyên du lịch, vừa là nguồn tư liệu sống động để học sinh ngành du lịch học tập, nghiên cứu và rèn luyện kỹ năng thuyết minh, hướng dẫn.
Trong khi đó, Bắc Giang lại được thiên nhiên ưu đãi với nhiều thắng cảnh và di tích lịch sử. Khu du lịch sinh thái và tâm linh Tây Yên Tử, suối Mỡ, hồ Cấm Sơn hay các vườn cây ăn quả bạt ngàn ở Lục Ngạn từ lâu đã trở thành điểm đến hấp dẫn du khách. Bên cạnh đó, Bắc Giang còn có hàng nghìn di tích lịch sử – cách mạng, trong đó nhiều di tích cấp quốc gia, là minh chứng cho truyền thống đấu tranh và tinh thần quật cường của nhân dân nơi đây. Sự cộng hưởng của hai tỉnh sau sáp nhập tạo nên một không gian du lịch liên vùng độc đáo. Những tuyến du lịch mới hứa hẹn thu hút đông đảo du khách, đồng thời mở ra cơ hội học tập, thực hành phong phú cho học sinh. Tuyến du lịch văn hoá – tâm linh có thể kết hợp Chùa Dâu, Chùa Bút Tháp (Bắc Ninh) với Chùa Vĩnh Nghiêm, Tây Yên Tử (Bắc Giang). Tuyến làng nghề – trải nghiệm cộng đồng sẽ gắn kết làng tranh Đông Hồ, gỗ Đồng Kỵ, gốm Phù Lãng với bản Ven và các làng trái cây ở Lục Ngạn. Tuyến du lịch sinh thái – nghỉ dưỡng có thể nối từ hồ Cấm Sơn, suối Mỡ với lễ hội Quan họ và các làng quê Bắc Ninh trù phú. Mỗi tuyến du lịch không chỉ tạo sự đa dạng cho sản phẩm du lịch, mà còn giúp học sinh ngành Hướng dẫn du lịch được tiếp cận nhiều loại hình, nâng cao kỹ năng nghề một cách toàn diện.
Trong hành trình phát triển của mình, Trường Trung cấp Văn hoá, Thể thao và Du lịch Bắc Ninh đã trải qua chặng đường hơn nửa thế kỷ hình thành và khẳng định vị thế. Tiền thân là Trường Sơ cấp Văn hoá Nghệ thuật Hà Bắc, được thành lập ngày 27/5/1966 theo Quyết định số 689/TCDC của Ủy ban Hành chính tỉnh Hà Bắc, với nhiệm vụ đào tạo cán bộ cho phong trào văn hoá, tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ cơ sở, trong giai đoạn chiến tranh chống Mỹ khốc liệt, dù cơ sở vật chất còn nghèo nàn, đội ngũ giáo viên ít ỏi, nhà trường vẫn hoàn thành tốt sứ mệnh đào tạo, góp phần nuôi dưỡng phong trào văn hoá nghệ thuật sôi nổi khắp các làng quê, xí nghiệp, công sở.
Đến năm 1979, trường được nâng cấp thành Trường Trung học Văn hoá – Thông tin Hà Bắc. Đây là bước phát triển quan trọng, đánh dấu sự mở rộng ngành nghề đào tạo: từ thư viện, bảo tàng, phát hành sách cho đến các bộ môn nghệ thuật như diễn viên hát, múa, nhạc, chèo, kịch nói, mỹ thuật. Quy mô đào tạo tăng lên 500 – 600 học sinh, bộ máy tổ chức dần hoàn thiện. Những năm 1990, trường chuyển về Bắc Giang, tiếp tục đảm nhận vai trò đào tạo cán bộ năng khiếu nghệ thuật và giáo viên nhạc – hoạ cho bậc tiểu học. Sau khi tỉnh Bắc Giang được tái lập năm 1997, nhà trường mang tên Trường Trung học Văn hoá Nghệ thuật Bắc Giang, rồi đến năm 2008 trở thành Trường Trung cấp Văn hoá, Thể thao và Du lịch Bắc Giang. Đến ngày 01 tháng 7 năm 2025 Trường chính thức đổi tên thành Trường Trung cấp Văn hoá, Thể thao và Du lịch Bắc Ninh. Từ đó đến nay, tập thể cán bộ, giáo viên, học sinh của trường luôn nỗ lực vươn lên, cung cấp hàng ngàn cán bộ văn hoá, nghệ thuật, du lịch phục vụ cho tỉnh và cả nước. Nhiều thế hệ học sinh đã trở thành nghệ sĩ, cán bộ quản lý, được Đảng và nhân dân tin tưởng, ghi nhận.
Bước sang giai đoạn mới, trong bối cảnh sáp nhập, Trường Trung cấp Văn hoá, Thể thao và Du lịch Bắc Ninh đang tập trung đổi mới mạnh mẽ chương trình đào tạo. Nhà trường chú trọng bổ sung các chuyên đề về di sản và danh thắng của cả Bắc Ninh và Bắc Giang, xây dựng học phần “Tuyến du lịch liên vùng” nhằm giúp học sinh nắm bắt kiến thức tổng hợp và biết cách tổ chức tour phù hợp. Các môn học truyền thống như “Nghiệp vụ hướng dẫn du lịch”, “Tuyến điểm du lịch”, “Nghiệp vụ lữ hành” được cập nhật tình huống thực tế tại các điểm di tích, làng nghề, khu du lịch sinh thái.
Song song với đó, kỹ năng thực hành được nâng cao thông qua việc tăng cường các chuyến đi thực tế và mô phỏng tình huống nghề nghiệp. Nhà trường đặc biệt quan tâm đến việc rèn luyện kỹ năng mềm như giao tiếp, xử lý tình huống, làm việc nhóm, quản lý đoàn khách. Để gắn kết đào tạo với thực tiễn, trường đẩy mạnh hợp tác với các công ty lữ hành, khu du lịch và doanh nghiệp dịch vụ, tạo điều kiện để học sinh được thực tập ngay tại các điểm du lịch. Điều này vừa giúp các em làm quen công việc sớm, vừa mở rộng cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp. Trên tất cả, định hướng đào tạo của nhà trường luôn gắn với việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc. Học sinh ngành du lịch không chỉ được trang bị kiến thức, kỹ năng nghề, mà còn được bồi dưỡng niềm tự hào về quê hương, ý thức trách nhiệm trong việc gìn giữ di sản. Mỗi hướng dẫn viên tương lai được đào tạo tại trường đều mang trên vai sứ mệnh trở thành “sứ giả văn hoá”, góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất Kinh Bắc đến bạn bè trong nước và quốc tế.
Trong giai đoạn mới, với sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống và đổi mới, giữa lý thuyết và thực tiễn, Trường Trung cấp Văn hoá, Thể thao và Du lịch Bắc Ninh hoàn toàn có đủ cơ sở để khẳng định vị thế là trung tâm đào tạo du lịch uy tín của tỉnh. Nhà trường sẽ tiếp tục nỗ lực nâng tầm chất lượng, góp phần đào tạo thế hệ nhân lực trẻ chuyên nghiệp, bản lĩnh, và giàu lòng tự hào dân tộc, xứng đáng đồng hành cùng sự phát triển du lịch trong bối cảnh sáp nhập tỉnh và khẳng định vị thế của một cơ sở giáo dục nghề nghiệp uy tín trong tỉnh.
Nguyễn Thuỳ Linh, Khoa Thể thao và Du lịch
